-

Karanlık Evren: Bilimdeki En Büyük Gizemi Çözmek Üzereyiz

Maddenin teorisindeki eksik parçayı arayan bir araştırmacı, nasıl bulacağımızı açıklıyor.

Yaren Merve Pomak
Yaren Merve Pomak Tüm Haberleri
mask

Son birkaç yılda, küçük, bulanık lekelerin görüntülerine bakarak çok zaman harcadım. Bunlar sadece birkaç piksel genişliğinde, fotoğraftaki lekeler gibi görünüyorlar, ama karanlık madde gizemini çözmenin anahtarı olabilirler.

Bu lekeler galaksilerdir: uzayda asılı duran, yıldız ve gezegenlerden oluşan dönücü havuzlar, Dünya'dan milyonlarca ışık yılı uzaklıkta. Görüntüler, Şili'nin Coquimbo Bölgesi'nde 2,200 metre yükseklikteki devasa Victor M Blanco Teleskobu'na monte edilmiş 1 metre (3.3 fit) lensli gelişmiş bir kamera tarafından toplandı.

Astronomlar yıllardır gökyüzünü tarayarak kozmik görüntüler toplamak için bu teleskobu kullanıyor. Ben ve Karanlık Enerji Araştırması'ndaki meslektaşlarım, evren anlayışımızdaki hayati bir eksik parçayı ortaya çıkarma umuduyla bu milyonlarca küçük bulanık lekenin görüntülerini inceledik.

Bu parça, evren anlayışımızdaki büyük boşluğu doldurduğu için nefesimizi tutuyoruz. Hatta bu anlayışı tamamen tersine çevirebilir.

2/4
Görünmez Bir Gerçek mask

Görünmez Bir Gerçek

Kozmologların evreni çözdüğünü düşünebilirsiniz. Ve gerçekten de evren hakkında çok şey öğrendik ve nasıl çalıştığını anladık.

Ancak odadaki fili unutmamak gerekir: Evren teorimiz karanlık maddenin varlığına dayanıyor ve karanlık maddenin ne olduğunu bilmiyoruz.

Aslında, evrendeki maddenin beşte birinden daha azı, fiziğini anladığımız parçacıklardan oluşuyor.

Bir şeyin sadece %20'sini anladığınızı kabul etmekte ne kadar kendinizi rahat hissedersiniz?

Evet, evrenin fiziksel ve matematiksel bir tanımı olan standart bir kozmoloji modeli geliştirdiğimiz için gurur duyabiliriz. Bu büyük bir başarıdır. Ancak bu karanlık madde fili sayesinde, bunun tamamen mantıklı olup olmadığından emin olamayız.

Belki de fili görmezden gelebiliriz. Belki de karanlık madde, teoriyi yanlış yorumlamamızdan dolayı uydurduğumuz bir şeydir. Belki de aslında orada değildir.

Ne yazık ki öyle değil. Çünkü bildiğimiz bir şey var ki, orada bir şey var. Göremiyoruz ve ne olduğunu bilmiyoruz, ama Dr. Vera Rubin'in 1970'lerin sonlarında yıldızlar üzerindeki etkilerini gözlemlemesinden bu yana, orada olduğuna şüphe yok.

Rubin, sarmal galaksilerdeki yıldızların hareketlerini incelemeye başladı, ancak ölçümleri, yıldızların beklenildiği gibi hareket etmediğini gösterdi.

Onun hipotezi, bir galaksinin kenarındaki yıldızların merkezine yakın olanlardan daha yavaş hareket edeceği yönündeydi.

Ancak Rubin, dış yıldızların iç yıldızlarla aynı hızda hareket ettiğini ve hepsinin beklenenden daha hızlı döndüğünü gözlemledi.

Bu bulguyu açıklayabilecek tek şey, galaksilerin iç kısmındaki görünür yıldız yığınının ötesindeki bölgelerde büyük miktarda görünmez madde olmasıydı.

Bu, karanlık madde için önemli bir kanıttı ve 1930'larda Prof. Fritz Zwicky tarafından önerilmişti.

Zwicky, gözlemlerinin, bir galaksi kümesinin görünür kütlesinin, galaksilerin birbirine olan çekimlerini engellemek için çok az olduğunu ve bu nedenle onları bir arada tutan başka bir şey olması gerektiğini öne sürmüştü.

Zwicky, karanlık maddenin evrenin kayıp kütlesi olduğunu öne sürüyordu. Rubin'in gözlemleri bunu doğruluyor gibi görünüyordu.

Yani, orada olduğunu ve çok miktarda olduğunu biliyoruz. Ancak, göremesek bile, onu görmezden gelemeyiz çünkü karanlık maddenin ne olduğunu bilmeden evreni anlayamayız.

3/4
Kozmolojide Bir Yol Ayrımı mask

Kozmolojide Bir Yol Ayrımı

Standart Model, tartışmasız bir başarı hikayesidir. Evrenin kökenini, içeriğini, evrimini ve yaşını altı sayı kullanarak tanımlar.

Bu değerler, maddeyi yöneten güçleri araştırmak için kullanılmış ve 13,8 milyar yıl önce parçacık çorbasından galaksilerle dolu bir gökyüzüne nasıl ulaştığımızı açıklamıştır.

Deneylerimiz, başarısını pekiştirdi. Planck uydusu gibi uzaya görevler başlattık ve evrenin ilk ışığını görmek için kozmik mikrodalga arka planının farklı yönlerindeki sıcaklık farklılıklarını ölçtük.

Bu 'bebek fotoğrafı' evrenin büyük ölçüde karanlık maddeden oluştuğunu destekleyen kanıtlar sunar.

4/4
Karanlık Maddenin Geleceği mask

Karanlık Maddenin Geleceği

Karanlık Evren için son derece parlak bir gelecek var. Karanlık Enerji Araştırması gibi deneyler epiktir, ancak onlar, önümüzdeki on yılı tamamen sarsacak yeni uluslararası projelerin antrenman alanlarıdır.

Gökyüzünü her zamankinden daha derin ve daha ayrıntılı gözlemleyecek birkaç büyük uluslararası projenin şafağındayız: küçük, bulanık lekelerimiz büyük bir netlik kazanmaya yakın.

On yıl sonra evren anlayışımızın nasıl görüneceğini hayal etmek imkansız.

Bu epik deneyler gökyüzüne yeni, daha güçlü gözler açtıkça, veri bolluğuyla boğulmak üzereyiz. Büyük keşiflerin eşiğindeyiz.

Evrenin neyden yapıldığını ve yapısının galaksiler ve Dünya gibi gezegenler oluşturacak şekilde nasıl evrildiğini soran bir alanda çalışmak gerçekten mütevazıdır.

Gelecek yıllarda, şimdi genç öğrenci olan bilim insanları bu deneylerin sağladığı verileri inceleyecek ve bulmacanın daha fazla parçasını bir araya getirecekler.

Tek umudum, görüşlerimizin bir kez daha tersine dönmesi ve kozmosumuzun hayal ettiğimizden daha güzel olduğunu ortaya çıkarmasıdır ve bizi yukarı bakmaya devam ettirecek daha fazla soruyu açığa çıkarmasıdır.

15 May 2024 - 10:37 - Teknoloji --- Okunma

Mahreç  Yaren Merve Pomak

Son bir ayda medyabar.com sitesinde 11.335.941 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Medyabar Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Medyabar hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Medyabar editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Medyabar değil haberi geçen ajanstır.