Abdullah Çelik'ten 40 Adapazarlı

Fahri Tuna'nın kaleminden Abdullah Çelik'le 40 soruda Adapazarı...

Haber Resmi
Haber Resmi
Haber albümü için resme tıklayın

1.Karapürçekli Ali Bey? Ben 1929 Sapanca Feyziye köyü doğumluyum. İlkokulu köyümüze bir kilometre mesafedeki Hacımercan'da bitirdim. Karapürçekli Ali Bey benim ilkokul bir, iki ve üçüncü sınıfı okutan öğretmenimdir. Çok severdim.

2.Reşit Şahin? İlkokul dört ve beşi Reşit Şahin'de okudum. Çok iyi, mükemmel bir öğretmendi. Sonra Sapanca Müftüsü oldu. Yıllar sonra adını, Reşit Şahin Caddesi diye Sapanca'da bir caddeye verdirttim.

3.Ali Erseven? İlkokulu bitirdim. Köyde avare avare geziyorum. Köyün muhtarı olan babam İbrahim Çelik'in getirdiği Cumhuriyet gazetesinden Arifiye'de bir köy enstitüsü açıldığını ve köy çocuklarını alacaklarını okudum. 6 Mart 1942 Cuma günü Harmandüzü'nde otlamakta olan atlardan birine atladım, Arifiye Köy Enstitüsü'ne geldim. Tatar Feyzullah'ın bahçesindeki parmaklıklara atı bağladım. Kapıya doğru yürüdüm, biri bana dur dedi. Kapı nöbetçisi bir öğrenci, adı Ali Erseven'miş, Serdivanlıymış, beni kurucu müdüre götürüp beş dakikada kaydımı yaptırdı. Halen hayattadır. Akşam yine telefonla uzun uzun görüştük.

4.Süleyman Edip Balkır? Arifiye Köy Enstitüsü'nün, 1 Nisan 1940 tarihinde görevlendirilen kurucu müdürüdür. 29 Ekim 1946 kadar görev yapmıştır. Benim için müstesna bir isimdir. Kitapları da var. Beni de çok severdi. 'Sen yüksek köy enstitüsüne git' demişti bana, yoksulluktan gidemedim.

5.Hayrettin Uysal? Arifiye Köy Enstitüsü'nden sınıf arkadaşımdır. B şubesindeydik. Benim numaram 550, onun 661'di. Eşi Sevim de C şubesindeydi. Okul bitince evlendiler. Hayrettin 1965 seçimlerinde CHP'den Sakarya Milletvekili seçilmesinde en büyük katkı benimdir. Öğretmen arkadaşlarımın da büyük katkıları oldu ona.

6.Kanuncu Rıza? Asıl adı Ali Rıza Erdoğan'dır. 16 yıl Sapanca Belediye Başkanlığı yaptı. 1950 yılında Hacımercanlı olan Eyüp Sabri Bostancı, DP'den seçildi, ondan aldı. Kanunlara harfiyen sadakatten ötürü lakabı 'Kanuncu'ydu. Başarılı ve örnek bir başkandı.

7.Hafız Sefer? Hacımercan köyünden büyük din adamı, alim biriydi. MHP İstanbul Milletvekili - Gazeteci Nazif Okumuş'un da dedesidir.

8.Sami Akyol? Sapancalıdır. Milli Mücadele'de büyük katkısı olmuştur. Sonraları Milli Eğitim Bakanlığı başmüfettişliği yapmıştır. Çok tatlı, hoşsohbet, vatanperver bir insandı.

9.Sait Faik Abasıyanık? Yıl 1946. İstanbul'da Cağaloğlu'nda Varlık Dergisi yazıhanesinde otururken içeriye Sait Faik girdi. Hikâyeleri Varlık'ta yayımlanıyordu, Yaşar Nabi ona, 'Abdullah, Arifiye Köy Enstisü'nde öğrenci, hemşerindir; Varlık'ta yazıları yayımlanıyor' dedi. Sait Faik beni aldı, şöyle bir gezdik. Çok sevecen, çok cana yakındı, çok güzel şeyler söyledi.

10.Kerim Korcan? Atatürk Çay Bahçesi'nde görüştük, konuştuk. Yanında Necati Mert vardı. Ünal Ozan, köylüsü Aktefekli Basri Alp de vardı, yemek yedik, Necati Mert 'işim var' deyip gitti, yemeğe kalmadı. İnsan sevgisiyle dolu bir yazarımızdı. 'Yazmak için çok okumak lazım' dedi.

11.Faik Baysal? Ben Arifiye Köy Enstitüsü'nde öğrenciyken (1942-47) son iki yılımı kütüphane sorumlusu olarak geçirdim. Hiç unutmam 1944 yılında Faik Baysal'ın 'Sarduvan' romanı yayımlanmıştı. Beş tane birden aldık, çok okundu gerçekten, kendisiyle çok sonraları tanıştık. Çok beyefendi bir insandı, çok kibar bir insandı.

12.Necati Mert? 12 Mart 1971 Askeri Muhtırasında, Sakarya'dan bay-bayan 15 kişi 'komünizm faaliyeti' yürütmek iddiasıyla içeriye alınmıştı. Necati Mert de aralarındaydı. Ben o mahkemede sanıkların lehine tanıklık yaptım. Ben onların komünist olmadıkları yönünde etkili bir konuşma yaptım. Çıkmalarına biraz da ben vesile oldum. Üst düzey yazıları vardır, halkın seviyesinin üzerinde yazılar yazmaktadır.

13. Falih Rıfkı Atay? Atatürk'ün yakın arkadaşlarından Yazar Falih Rıfkı Atay, Dünya gazetesi sahibi ve başyazarıydı 1955'lerde. Yazı İşleri Müdürü Ali İhsan Göğüş'e, 'Adapazarlı Abdullah Çelik geldiğinde bana uğrasın' demiş. Bir gün gittiğimde uğradım, tesadüf yanında da Milli Eğitim Eski Bakanı Hasan Âli Yücel vardı. İkisi de köy enstitüleriyle ilgili çok şeyler sordular, bilgiler verdim. Falih Rıfkı Atay bana 'Benim de kökenim Kaynarca'dır, gelip gidemiyorum ama... ' dedi. Beni gazetenin Sakarya muhabiri yaptılar. 1955'lerde 'Anadolu notları' başlığıyla çok yazılar yazdım.

14. Ahmet Faik Abasıyanık?
1935-46 arası Adapazarı Belediye Başkanı, 1946-50 arası da Kocaeli CHP milletvekiliydi. Birkaç defa görüşmüşlüğüm vardır. Sait Faik'in de amcasıydı. Samimi bir insandı. İsmet Paşaya yakınlığı ve bağlılığıyla bilinirdi.

15. İzzet Şükrü Enez?
Asıl mesleği sigortacıydı. Ordudan ayrılmaydı. Çocuk Esirgeme Kurumu'nu, Almanya'dayken yetimleri nasıl koruduklarını gördüğü için, Adapazarı'nda da kurdu, ölene kadar da hamiliğini yaptı. Aslında İskeçe 1900 doğumluydu, ailesi Balkan harbinde Adapazarı'na göç etmişti. 1946-50 arası Adapazarı Belediye Başkanı'ydı. Atatürk Parkı'nı 1949'da o açtı meselâ. Adapazarı Kurtuluş Şenlikleri'nin kutlamalarını da 1949'da o başlatmıştı, daha önce kutlama yapılmazdı.

16. Cevat Adapazarlı?
Şemşiyeli Bahçeye (bugünkü Atatürk Parkı'nda sucukçunun filân olduğu yer) sık sık gelirdi. Özel sandalyesi vardı onun, büyük geniş. Çok kiloluydu çünkü. Herkes onu yanlış tanıyor, aslında o kötü biri değildi, imanı vardı ama ameli olmayabilirdi. Bizim köyün camisinin çatısı için 95 lira vermişti, o yıllarda çok büyük paraydı bu. Çok insana iyiliği dokunmuştur. Sevilmemesi CHP'li oluşundandır. Adapazarı'nda DP-AP yanlıları hep çoğunlukta olduğundan siyasi sebeple sevmeyeni çoktu.

17. Halit Molla? Milli Mücadele kahramanlarındandır. Vatansever, memleketsever insanlarımızın başında gelirdi. Yunan işgalinden kurtaranlardandır, Orhan Camii minaresinden ilk ezanı okuyandır. Görüşmüşlüğüm vardır. Orta boylu, halktan biriydi. Diğergamdı, ben benliği yoktu. Onun adının bir ilköğretim okuluna verilmesi için yıllar önce resmi başvuru yapmıştım.

18. Kazım Kaptan? Milli Mücadele kahramanlarındandır, Arnavut Kazım olarak bilinirdi. Çıkarcı, reklamcı değildi. Adapazarı'nı kurtaranlardandı. Görüşmüşlüğüm vardır.

19. Osman Kaptan? Milli Mücadele kahramanlarındandır . Çok iyi bir insandı. Adapazarı'nı kurtaranlardandı. 1950-51'lerde Halit Molla, Kazım Kaptan, Osman Kaptan bir araya gelir, eski günleri anlatırlardı. Biz de ibretle ve zevkle tarihimizi onlardan dinlerdik.

20. Kazım Berköz? Milli Mücadeleye katkısı olanlardandır. Çocuk Esirgeme Kurumu yönetim kurulu üyesiyken 500 lira çıkarıp bağışladığını hatırlarım. Uzunçarşı tüccarlarındandı.

21.M. Nazım Üner? 14 Haziran 1954'te TBMM, Uşak, Adıyaman'la birlikte 6419 Sayılı yasa ile Sakarya adıyla bizi il yaptı. 1 Aralık 1954'te de fiilen Sakarya Valisi göreve başladı. Rize Valisi M. Nazım Üner, 1 Aralık'ta geldi, göreve başladı. Çark Caddesi'nin başında, Hilmi Kayın İş Merkeziyle Uzunçarşı arasındaki yerde o zamanlar belediye ve kaymakamlık binası birlikteydi. Orada vali olarak başladı. Çok geçmeden Ankara Caddesindeki Taşöz İşhanına taşındı. Çok geçmeden İstasyon Caddesinde Şehir Kulübü yakınındaki Ziraat binasına taşındı. Kirtetepe'nin valiliği zamanında 1962 yılında, bugünkü Kent meydanı dediğimiz yerdeki kendi binasına taşındı. Nazım Üner çok çalışkan bir valiydi. Sabahları köylere çıkar, sekiz on okulun temelini atar, siyah elbisesi tozdan topraktan beyaza dönerek eve dönerdi. Hiç unutmam bir yılda 118 okulu hizmete sokmuştu. 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesiyle görevden alındı, Yassıada'ya götürdüler, yargılandı, aklandı.

22.Sedat Kirtetepe? 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi, darbeden 43 gün sonra onu, kurmay albayken Sakarya Valisi ve Adapazarı Belediye Başkanı olarak atadı. İki yıl bir ay 27 gün görev yaptı. Görevdeyken tuğgeneralliğe terfi etti. İyi niyetli, dürüst, çalışkan insandı. Adapazarı'nda ilk defa şehir otobüsünü alıp hizmete sokan odur. Yanlış insanlar onu yanıltmasaydı, daha iyi hizmetler verebilirdi.

23. Hasan Uyar? 17 Haziran 1954 tarihinde Demokrat Sakarya olarak kurulan, 1960 sonrası da Yeni Sakarya adını alan gazetenin kurucusudur. Dört dörtlük, mükemmel, vefalı bir insandı. Yaşamımda ondan iyi, ondan mükemmel insan görmüş değilim. Bir gün benden iki fotoğrafla nüfus cüzdanı suretini istedi, 'basın yayın kurumundan istiyorlar' dedi. Verdim. Çok geçmeden Sapanca gölü kıyısında Saraçoğlu Tesisleri karşısında 1.200 metrekare arsa tapusunu benim üstüme yaptırtmış hediye getirdi. Yıllar sonra üniversite kurulurken o arsayı istimlak ettiler, bana da iyi bir para ödediler. Öyle vefalı bir insandı. İki dönem Sakarya Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığı da yapmıştır.

24. Fahri Çatallar? Demokrat Sakarya gazetesinin ilk yazı işleri müdürüdür. Daha sonraki yıllarda Türkiye diye bir gazete çıkardı, başka gazeteler de çıkardı, Ulusal Son Posta gazetesinin Adapazarı muhabirliğini üstlendi. Sakarya'nın vilayet olmasında katkıları çoktur.

25. Muzaffer Şatır? Muhasebeciydi. Çok iyi bir insandı. 12 Mart Muhtırasında (1971) on beş kişi içeriye alınanlardandı. Lehlerine konuşma yaparak çıkmalarına katkım olmuştur. Sol görüşlüydü, dört dörtlük bir insandı. Akşam Haberleri'nin Yazı işleri müdürüydü.

26. Zekai Erdal? Pamukovalıydı. Onun da içinde bulunduğu ekip Sakarya Havadis olarak bir gazete kurmuştu, sonra Adapazarı adını aldı gazete. Milliyet'in Sakarya temsilciliğini yaptı. Bir dönem Sakarya Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığı da yapmıştır.

27. İsmail Rençberoğlu? Çok çok iyi, çok mükemmel bir insandı. Şehir Palas Otelinin sahiplerindendi. Uzun yıllar Hayırsevenler Derneği Başkanlığı yaptı. Ben de yönetimindeydim. Fakir fukaraya yaşlılara düşkünlere çok hizmetleri olmuştur.

28. Şaban Üstüner? Şaban da Hayırsevenler Derneğinde çok uzun süre görev yaptı. Çok tatlı bir adamdı. Allah rahmet eylesin, yakınlarda kaybettik. Abdullah Gül'ü onun belediye işhanında merdiven altındaki büfesinde tanıdım ben, ta 1970'lerde. Üniversite hocaları ona çok gelir giderlerdi.

29. Ali Dilmen? Adapazarı'nın en önemli zenginlerinden ve çok önemli bir hayırseveridir. Ali Dilmen İlkokulu ve Ali Dilmen Lisesi'nin, sadece yerlerini vermekle kalmayıp, yaptırtmıştır da. Ayrıca Hacıoğlu'nda Ali Dilmen Camiini de yaptırmıştır.

30. Hakkı Demir? Çok iyi, hayırseverlerden birisidir. Hayırsever olarak Hakkı Bey, cami de okul da öğrenci yurdu da yaptırdı. Yaşamı boyunca da ihtiyaçlarını giderdi. Vefatı sonrasında da hayırlarını kızı devam ettirdi.

31.Ahmet Akkoç? İstanbul'da demir ticareti yapan bir işadamıydı. Çok hayırseverdi. Önce Semercilerde kendi adına Ahmet Akkoç İlköğretim Okulunu yaptırttı. Sonra Çaybaşı Yeniköy'de babası Mehmet Akkoç adına ilkokul, sonra annesi Atike Hanıma adına Hendek'te ilkokul ve Anadolu Lisesi yaptırttı. Benim önerim üzerine de Adapazarı'ndaki Zehra Akkoç Kız Lisesi'ni yaptırttı. Çok iyi, çok yardımsever, eğitim destekçisi bir insandı.

32. Ekrem Alican? Demokrat Adapazarı gazetesini 1947-48'lerde çıkardı, sahibi ve başyazarıydı. O yıllardan tanışırdık. Genç bir Maliyeciydi. Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı, sonra DP'den 1950'de milletvekili oldu. 27 Mayıs sonrası Yeni Türkiye Partisi'ni kurdu, İsmet İnönü ile ortak hükümetkurdu, Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı olarak görev yaptı. Çok iyi bir insandı. Çerkez'di, çok beyefendi, çok kibar, çok insancıl biriydi.

33. Dr. Nuri Bayar? Tıp Fakültesi öğrenciliğinden beri tanırım. Adapazarı'nın Kurtuluş Şenliklerinin ilkinin yapıldığı 1949'daki törende gençlik adına, tıp fakültesi öğrencisi olarak, o konuşma yapmıştı. Çok dürüst, çok insancıldı. Adalet Partisinden bakanlıklar yaptı, ama hep tarafsızdı. Dr. Nuri Bayar devlet adamıydı gerçekten.

34. Hasan Fehmi Güneş? Onu bana sormamış ol. Arifiye Öğretmen Okulu öğrenciliğinden beri vukuatları vardır. Adliye Köyü halkı özellikle kendisini çok sever.

35. Ersin Taranoğlu? Bilhassa Sapanca Gölüyle ilgili olumlu girişimleri oldu. Deprem sonrası Sakarya'ya faydası çok oldu.

36. Nevzat Ercan? Hendek İl Genel Meclisi DPli Meclis Üyesi 'Demokrat Mehmet' lakaplı Mehmet Ercan'ın oğludur. Avukattır, bakanlıklar yaptı. Olanakları oranında Sakarya'ya katkısı olmuştur.

37. Cevat Ayhan? Eşi bulunmaz bir insandır. Türkiye'nin her tarafında önemli hizmetler vermiş bir bakandır. Bayındırlık Bakanıyken, CHP'li Sapanca Belediyesine sınırsız ödenekler çıkartmış, Sapanca Gölünün kurtuluşu için çok çaba sarf etmiştir. Allah şifalar versin.

38. Ünal Ozan? Çalışkan, Adapazarı sevdalısı bir insandı ama pek dinlemezdi bizi.

39. Erkal Eçioğlu? Genç olmasına rağmen başarılı bir Adapazarı Belediye Başkanlığı yapmıştır. Gençliğine rağmen uyarılara kulak vermiş ve gereğini yapmıştır.

40. Aziz Duran? Uzun yıllar yakından takip ettim, olumsuz bir hareketini görmemişimdir, çok olumlu hatırlarımız vardır. Mesela köyüm Feyziye'nin muhtarının ceviz dikme kampanyasına 500 lira ile katılmıştı. O cevizlerden ona da bana da yemek nasip oldu, çok takdir ederim, Adapazarı'na çok hizmetleri geçmiştir.

28 Aralık 2011 - Yaşam --- Okunma

medyabar.com son bir ayda 2.925.359 kez ziyaret edildi.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Medyabar Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Medyabar hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.