Şehirde yok olan güzellikler...

Yenigün Gazetesi Yazarı Cevdet Güngör haftasonu yazılarında eski Adapazarını, o eski Adapazarı'nın sosyal hayatını yazdı.. İŞTE GÜNGÖR'ÜN YAZISI

Büyütmek için resme tıklayın

Bu hafta sonu Adapazarı’nın yok olan  güzelliklerinden  bazıların bahsetmek  istedim. Bu değerlere daha önce de değinmiştim. Bir kez daha hep birlikte hatırlayalım.

 Önce bir zamanlar sadece Adapazarı’nın değil, Türkiye’nin en gözde açık hava gazinosu olan Çark Gazinosu gitti. O Çark Gazinosu Sevin Tanürekten, Müzeyyen Senar, Muzaffer Akgün gibi  zamanın en ünlü  Türk Sanat ve Türk Halk Müziği solistlerini ağırlamıştı.

Hem de her keseye uygun işletmeciliği ile Çark Deresi’nin karşı tarafından alakart restaurant kısmı vardı. Her akşam aileler Çark Gazinosu’nu tıklım tıklım doldururdu.

   Çark Deresi’nin Atatürk Stadı bölümünde olan kısmı ise, duhuliye bölümüydü. Burada da aileler masalarda otururlar, sahnedeki sanatçıları izlerlerdi. Duhuliye bölümünde restauranttan yemek yeme mecburiyeti yoktu. İstersen yanında yemeğini de getirirdin. Çark Gazinosu’ndan sadece meşrubat içerek sanatçıları dinleyebilirdin.

   O dönemde Çark Deresi, Çark Gazinosu’na geldiğinde 2’ye ayrılırdı. Çark Deresi’nin bir ayağı Çark Gazinosu’nu ortasından geçer (şu anda büyük havuzun olduğu yer)  gazinoya ve Çark Caddesi’ne adını veren Tarihi Çarka ulaşır. Çark Deresi’nin suyu, Tarihi Çark ile hemen yanındaki su deposuna pompalanır ve bu depodan Adapazarı’nın içme suyu sağlanırdı.

             Çark Gazinosu’nun yerinde şimdi Millet Bahçesi var. Ne yazık ki Millet Bahçesi içinde sembolikte olsa Çark Mesire Yerini hatırlata  bir  figür  bile  yok.

                                                           Donatım Fabrikası 

  Adapazarı’nın  geçmişteki bir diğer simgesi ise Donatım Fabrikası’ydı. Aynı zamanda  Sakarya ekonomisinin temel taşlarından biri olan Donatım Fabrikası ne yazık ki, inanılmaz kötü bir yönetim ile zarar ettirildi. Bir ara yılda 6 bin traktör üretme başarısını yakalayan fabrika, ne yazık ki ürettiği bu traktörleri yine inanılmaz bir pazarlama zafiyeti ile satamadı. Türkiye’de yeni yeni traktör fabrikaları kurulurken, Donatım Fabrikası sanki özellikle zarar ettirildi. Türkiye’nin dört bir yanında üretilen traktörleri pazarlamak için kurulan bölge müdürlükleri neredeyse traktör satmamak için ellerinden geleni yaptılar.

   Sonunda  Adapazarı’nın simgelerinden olan  Donatım Fabrikası da yok olup gitti.

                                                              Sokak çeşmeleri 

   Çark Caddesi’nin benim çocukluğumdaki bir diğer simgesi ise sokak çeşmeleriydi. Evet yanlış okumadınız. O yıllarda Çark Caddesi’ndeki çoğu evde su yoktu. Evlere sular Çark Caddesi’nde çeşitli yerlerdeki çeşmelerden taşınarak alınırdı.

  Çark Caddesi’ndeki sokak çeşmelerinden biri de  bizim evin (Cevat Bey’in evinin çapraz karşısında) önündeydi. Çeşmenin yanında bir de salkım söğüt vardı. Yaz günlerinde salkım söğüdün gölgesinde otururduk.

 Çark Caddesi’ndeki zengin aileler evlerine su çektirirdi. Ayrıca da sular kesilince susuz kalmamak için evlerinin bahçesine hazneli çeşmeler yaptırırlardı. O yıllarda sular sık sık kesilir. Sular kesildiğinde biz de komşuların bahçelerindeki hazneli çeşmelerden su alırdık.

1980’li yıllardan sonra, 1967 depremi sonrası Adapazarı merkezindeki mahalleler için getirilen 2 kat yasağı delindi.   1980 ihtilalinin asker kökenli Adapazarı Belediye Başkanı döneminde  hem de adam akıllı delindi. Gerekli şartlar uygulanarak masalı ile 2 kat yasağı kalktı. Adapazarı’nda 5-6, hatta 7 katlı binalar yapıldı. Bunların büyük bölümü son depremde yıkıldı gitti.

                                                                    Şeker Fabrikası 

   Bizim çocukluğumuzda Çark Caddesi’nin en önemli simgelerinden biri ise İstasyon’dan, Şeker Fabrikası’na giden demiryolu hattı ve pancar taşıyan yük trenleriydi.

  Pamukova  yöresinden  Adapazarı İstasyonuna gelen pancarlar, yine Çark Caddesi’ni ikiye bölen demiryolu hattı ile Şeker Fabrikası’na giderdi. Demiryolu hattı, yıkılan ofisin yanından  ve Atatürk Stadı’nın (Şimdi Millet Bahçesi)hemen kenarından Şeker Fabrikası’na ulaşırdı.

Şeker Fabrikası’na pancar taşıyan trenlerin düdük çalmasını  çocukluğumuzda merakla beklerdik. Tren makinistleri de nerede bir çocuk grubu görseler isteklerini kırmaz, uzun uzun düdük çalardı.

   Şeker Fabrikası’nda kampanyanın başladığını tren düdüklerinden anlardık.

  O günler  bir başka güzeldi.

Yüz binlik Ahmet ağabeyin ardından

              Çark Caddesi’nin en eski eşrafından biri olan Ahmet   Özil ağabeyin vefatını öğrendiğimde büyük üzüntü duydum.  Babası Hasan amca ile birlikte Adapazarı’nın en eski kuruyemiş ve şekerleme dükkanı işletirlerdi. İlk dükkanları şu anki Şemsiyeli Bahçe’nin yerinde olan Hanaltı’nın Uzunçarşı’ya bakan köşesinde küçük ama ürün zenginliği olan bir yerdeydi. Evleri ise Çark Caddesi’nde şu anki Migros’un karşısındaydı. Evlerimiz karşı karşıyaydı.  Hanaltı yıkıldıktan sonra dükkanlarını Çark Caddesi’ndeki evlerinin  zemin katına taşımışlardı.

                Dükkanlarının adının  neden Yüzbinlik olduğuna gelince. Zamanında Milli Piyango’nun büyük ikramiyesi olduğu dönemde kendilerine piyangonun büyük ikramiyesi isabet etmiş ve ondan sonra dükkanlarının adını “Yüzbinlik” koymuşlardı.

                Daha sonra bir müddet İzmir’e  yerleşmişlerdi.  Zaman zaman İzmir’den Adapazarı’na geldiğinde mutlak kendisi ile eski günlerden sohbet ederdik. Bir ara ayaklarından rahatsız olduğunu söylemişti.

                Bu rahatsızlığı nedeniyle aramızdan ayrıldı.

Kendisi son derece iyi niyetli ve sevecen bir ağabeyimizdi.

Allah rahmet eylesin mekanı cennet olsun.

08 Ağu 2020 - 23:39 Sakarya/ Adapazari- Yaşam --- Okunma

medyabar.com son bir ayda 3.297.334 kez ziyaret edildi.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Medyabar Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Medyabar hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Medyabar editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Medyabar değil haberi geçen ajanstır.

09

Aliço - Eskiden herşey çok güzeldi şimdi ise tat tuz kalmadı ülkeye doldurdular çeşit çeşit insanları sakin sessiz bir şehirken heryerde insan dolu şimdi, bayramlar desen sıradan bir gün gibi geçiyor artık

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 10 Ağustos 22:18
08

şaşkın - yalnız adapazarı'nda değil... eskiye dair güzel olan ne varsa katledildi.en çokta maalesef son 10 yılda

Yanıtla . 9Beğen . 0Beğenme 09 Ağustos 22:04
07

Halktan Biri - Sayin yazar arkadasim. Goruyorsun iste sen neyi anlatmak istiyorsun ! Adam ne anliyor. Bunca paylasmanin icinden bir gunes gozlugu bir bira birde su aritma cihazi cikti. Onceden insanlara anlatmak istedigini kolayca anlatabilirdin. Simdi sen afrika dersin bunlar baska bisey ile karsilik verirler. Guzel anilari maalesef icimizde ve hayallerimizde yasamaktan baska care birakilmadi. Saygilar...

Yanıtla . 16Beğen . 4Beğenme 09 Ağustos 14:01
06

Yıkık - Cark.mesirecok.şahaneydi.agacgölgesi.vardı.kıztavlama.yeriydi.lunapark.tı..şimdi.kbak.gibi.oldu.

Yanıtla . 6Beğen . 1Beğenme 09 Ağustos 13:16
05

Sakaryadan - Kapalı alanda gece güneş gözlüğü takmak :) ne ıcmırmısler amca sana artık kalmadı boyle kafa yapan yerler

Yanıtla . 4Beğen . 39Beğenme 09 Ağustos 08:18
03

Vatandaş memet - Acaba neden her gazinoyu pavyona çeviren zihniyetmi her içkili mekanı batakhaneye çevirenmi biz daha müslümanız diyenler mi her gördüğü yeşilliği betona cevirenlermi normal vatandaşa tarim arazisi konteynır bile koyamazsın diyip başkasına rezistans izni verenler mi ama sunuda söyleyeyim bu sadece Sakaryaanin sorunu degil turkiyenin sorunudur

Yanıtla . 23Beğen . 2Beğenme 09 Ağustos 05:04
02

Tolgas - 2 bira içen kendini dayı sanıyor... nerde o eski gazino kültürü.... fiyatlarda malum...

Yanıtla . 17Beğen . 2Beğenme 09 Ağustos 03:10
01

Fatih Demirezen - gerçekten ben çocukken geldiğimde her sokakta bi tulumba görürdüm hayal mayal hatırlıyorum şimdi o çeşmeleri tulumbaları göremiyorum

Yanıtla . 16Beğen . 0Beğenme 09 Ağustos 00:10
04

S.c - @Fatih Demirezen 01 nolu yoruma cevabı: Arıtma cihazı satalım size suyu temiz için

Yanıtla . 3Beğen . 17Beğenme 09 Ağustos 08:11



Anket Sakaryaspor'un yüzde 49 hissesinin satılmasını destekliyor musunuz?