D vitamini hangi besinlerde bulunur?

D VİTAMİNİ NEDEN ÖNEMLİ?

Yazın gelmesiyle birlikte D vitamininin önemini bir kez daha hatırlatmak isterim. D vitamini güneş vitamini olarak tanımlanan doğal olarak güneş yoluyla insan derisinde sentezlenen bir vitamindir. Güneşlenme sırasında D vitamininin oluşumu, ışınların dik veya eğik gelmesine, kişinin ten rengine (cilt pigmentasyonuna), yaşına ve mevsime göre değişim gösterir.

D Vitamininin Görevleri

D vitamini, kalsiyum homeostazı, kemik sağlığı ve düşme ve kırıkların önlenmesi için temel, yağda çözünen bir vitamindir. D vitamini kalsiyum ve fosfat metabolizmasını düzenler ve bağırsaklardan emilimlerini sağlayarak kemik mineralizasyonu için çalışır. D vitamini reseptörleri insan vücudunun her yerinde ve birden fazla işlev göstermektedir. Kemik sağlığı için olan görevinin dışında, bağışıklık sistemi, sinir sistemi fonksiyonları, kan basıncının düzenlenmesi, kas fonksiyonunu arttırması, hücre farklılaşması ve insülin salgısı üzerinde de işlevi olan bir vitamindir.

D Vitamini nelerde var?

D vitamini doğal olarak çok az besinde bulunur ve bazı besinlere de D vitamini eklenerek zenginleştirilir. D vitamini için ana kaynak güneş ışınlarıdır. Besin olarak yağlı balıklar ( somon balığı, ton balığı, uskumru, sardalya vb. ) , balık yağı, sığır karaciğeri, peynir, yumurta sarısı, zenginleştirilmiş süt, tereyağı ve zenginleştirilmiş besin ve içeceklerde D vitamini kaynaklarındandır. Fakat besinlerden gelen D vitamini çok az olduğu için yeterli ve dengeli beslenmeyle bile D vitamini alımını zordur. Bu nedenle insanlarda D vitamini ihtiyacının % 80-90’ını güneş ışınlarının etkisi ile deride sentezlenmektedir.

D Vitamini Gereksinimi

Vücudumuzun D vitamini seviyesinin en iyi gösteren belirteç 25(OH)VitD formudur. 25(OH)VitD düzeyi; 20 ng/ml’nin altı D vitamini eksikliği, 21-29 ng/ml arası D vitamini yetersizliği, 30 ng/ml ve üstü ideal (istenilen 40-60 ng\ml), 150 ng\ml’nin üstü intoksikasyon yani D vitamini zehirlenmesi olarak tanımlanır. Güneş ışınlarından uygun miktarda yararlanamama ve yetersizlik\ eksiklik durumunda D vitamini takviyesinin kullanılması önerilmektedir. Fakat takviye kullanımı muhakkak doktor tarafından belirlenmeli ve takip edilmesi gerekmektedir.

D Vitamini Eksikliği Kimlerde Görülebilir?

Yetersiz güneş ışığına maruz kalan bireyler, yetersiz beslenme kaynakları ve emilim bozuklukları eksikliğin yaygın nedenleridir. Herhangi bir birey için UV-B'ye (ultraviyole) maruz kalma miktarı günün saatine, mevsime, enleme, rakıma, giysiye, güneş kremi kullanımına, cilt pigmentasyonuna ve yaşa göre değişir.

D vitamininin emilim bozukluğu, crohn hastalığı, çölyak hastalığı, kronik aktif hepatit, diyaliz gereksinmesi olan veya olmayan kronik böbrek hastalığı, kronik pankreatit, kistik fibroz, diyabet, gastrik bypass ve primer biliyer siroz dahil olmak üzere gastrointestinal sistemi etkileyen bozukluklardan kaynaklanabilir.

Basit düşmelerle kırık gelişenlerde, kan kalsiyumu düşük olanlarda, kan fosforu düşük olanlarda, vücut ağırlığı fazla olan bireylerde, hiperparatiroidisi olanlarda, D vitamini metabolizmasını etkileyecek ilaçlar (kortizon, epilepsi ilaçları) kullananlarda ve kapalı giyim tarzı olanlarda D vitamini düzeylerine bakılmalıdır.

Anahtar Noktalar

D vitamini eksikliği prevalansı dünya çapında, özellikle yaşlılarda yüksektir.

25OHD, D vitamini durumunun en iyi göstergesidir.

D vitamininin birincil rolü, hücre dışı sıvı kalsiyum konsantrasyonlarının korunmasıdır, ancak daha yakın zamanlarda yapılan çalışmalarda birçok başka koşulla ilişkilendirilmiştir.

Hayatınızın her gününün sağlıklı olmasını dilerim…

Diyetisyen Zeynep Demirci

@dytzeynepdemirci

Kaynakça:

- TEMD

- Vitamin D Deficiency, Its Role in Health and Disease, and Current Supplementation Recommendations. Pfotenhauer KM,  Shubrook JH, 2017

- Akbulut G (Çev. Ed.), Krause Food and the Nutrition Care Process (Mahan LK, Raymond JL), 2019

- Is vitamin D deficiency a major global public health problem? Palacios C, Gonzalez L, 2015

  

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Zeynep Demirci - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Medyabar Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Medyabar hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Medyabar editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Medyabar değil haberi geçen ajanstır.

02

Abdullah - Günlük 15,20 dk güneşlenmek kafidir ve Günlük D vitamini ihtiyacını karşılamaktadır, D vitamini ayrıca bağışıklık sistemini güçlendirir. Güneşi kaçırmayın...

Yanıtla . 3Beğen . 0Beğenme 18 Mayıs 21:07
01

Oxford Mezunu - besini buldukta vitamini eksik kaldı ulan ağız tadıyla meyve yemedik et neydi et sevgiydi et bişeydi

Yanıtla . 5Beğen . 3Beğenme 18 Mayıs 17:31


Anket Bugün bir seçim olsa Sakarya’da hangi isimleri milletvekili olarak görmek istersiniz?