Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve itiraz

Dünya genelindeki mevcut kanunlar, içerisinde boşluklar taşır durumdadır. Ülkemizde bu boşlukların onarımı ve kanunların daha işlevsel olması için mevcut kanundan kaynaklanan hak kaybını ortaya koyarak Anayasa Mahkemesi'ne itirazda ve bireysel başvuruda bulunmak mümkündür. Anayasa Mahkemesi, yapılan itiraz ve başvuru sonucu Anayasa hükümlerine göre bir değerlendirmede bulunarak son noktayı koymakla yükümlüdür. Her ne kadar teoride Anayasa Mahkemesi ile diğer derece mahkemelerin doğrudan bir hiyerarşik bağı yok denilse de pratikte bu şekilde değildir. Hukuk anlayışımıza göre her tür kanunumuz temelini ve özünü Anayasa'mızdan alır. Anayasanın işlerliğini de sağlayan Anayasa Mahkemesi'dir.

Anayasaya Bireysel Başvuru Nedir?

Anayasa Mahkemesi'nin kendi sitesi Bireysel başvuruyu şu şekilde tanımlamaktadır: "Bireysel başvuru, herkesin Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla başvurabileceği bir hak arama yoludur." Bu kavrama ilişkin yapılan en yerinde tanımlardan biri budur.

Bireysel Başvuru yoluna gidebilmenin en temel şartlarından birisi iç hukuk yollarını tüketmiş olmaktır.

"Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz. Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilir." (6216 sayılı Kanun 46/2)

"Bireysel başvurular 6216 sayılı kanundan ve iç tüzükte belirlenen şartlara uygulanan şartlara uygun olarak doğrudan ya da mahkeme yoluyla veya yurt dışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılabilir."


Bireysel Başvuru'da Hak Düşürücü Süre?

Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilirler. Mahkeme, öncelikle başvurucunun mazeretinin geçerli görülüp görülmediğini inceleyerek talebi kabul veya reddeder.


Anayasa Mahkemesi'ne İtirazda Bulunma

Bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa Anayasa Mahkemesi'ne usulüne uygun bir şekilde bu kararla ilgili olarak itirazda bulunabilir.

Anayasa Mahkemesi, işin kendisine noksansız olarak gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu süre içinde karar verilmezse ilgili mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır. Ancak, Anayasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse mahkeme buna uymak zorundadır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Abdullah Çakır - Mesaj Gönder 2 Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Medyabar Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Medyabar hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.