COVİD-19 İş Kazası mıdır ? Meslek Hastalığı mıdır?

Ülkemizin ve Dünyanın zorlu bir sınavdan geçtiği, Çin’in Vuhan kentinden dünyaya yayılan Corona Pandemisi sebebiyle birçok işletmenin faaliyetinin durması ya da azalması hem de özel ve kamuda çalışan birçok kişinin Covid-19 virüsünden etkilenmesi nedeniyle, mevcut mevzuatların birçoğunun yeni duruma göre yorumlanması veya revize edilmesine ihtiyaç olduğu hasıl oldu.

Bu ihtiyaçlardan biri de iş dünyasını yakından ilgilendiren, virüsten etkilenen çalışanlar yönüyle Covid-19 'un, iş kazası mı, meslek hastalığımı yoksa hastalık mı olarak değerlendirilmesi gerektiği konusudur.

Öncelikle sosyal güvenlik mevzuatına göre iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık kavramlarının ne anlama geldiğinden bahsedelim.

İş kazası nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. Maddesinde iş kazasının unsurları sıralanmıştır. Buna göre iş kazası;

a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Bu Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren” olaydır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 3. maddesinde de iş kazası, “işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olayı ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır (3/1, g).

Meslek hastalığı nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 14. Maddesinde meslek hastalığı, “sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleri” olarak tanımlamıştır (m.14/1).

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 3. maddesine göre ise meslek hastalığı, “mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalığı” ifade etmektedir (m. 3/1, l).

 

 Hastalık Nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 15 inci maddesinde;‘4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalının, iş kazası ve meslek hastalığı dışında kalan ve iş göremezliğine neden olan rahatsızlıklar, hastalık halidir.

Sosyak Güvenlik Kurumuna Göre: Covid-19 Hastalık Halidir yani İş Kazası veya Meslek Hastalığı değildir!

Oldukça geniş kapsamlı, mevzuatta iş kazası ya da meslek hastalığı dışında kalan, çalışanı işinden uzaklaştıran, çalışmasına mani olan haller hastalık hali olarak sayılmıştır.

Bu mevzuat çerçevesinde Covid-19 testi pozitif olan çalışanların hangi kapsamda değerlendirileceği ve SGK bildirimlerinin yapılması işveren açısından önem arz etmektedir.

Bildirimlerin doğru ve zamanında yapılmaması nedeni ile işverenler idari para cezaları ve çalışanın tedavisi için yapılan giderler ile çalışana ya da vefat halinde hak sahiplerine bağlanacak olan sürekli iş göremezlik gelirinin kendisine rücu edilmesi yaptırımı ile karşı karşıya kalabilmektedir.

Çalışanları korona virüs hastası olan işverenlerin idari yaptırım ve cezalarla karşı karşıya kalmaması için bu durumdaki işverenlerin hangi kapsamda bildirimde bulunması gerektiğini açıklığa kavuşturmak adına;

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Covid-19 konulu 2020'ye 12 sayılı 7 Mayıs 2020 tarihli yayımlamış olduğu genelgede, korona virüsün tüm dünya ülkelerini etkileyen ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemik bir hastalık olarak tanımlandığına atıfta bulunarak;

"5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Saglık Sigortası Kanununun 15'inci maddesinde; "4'üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalının, iş kazası ve meslek hastalığı dışında kalan ve iş göremezliğine neden olan rahatsızlıklar’’ hastalık halidir." hükmü yer almaktadır..

Buna göre; "Covid-19 virüsünün bulaşıcı bir hastalık olduğu dikkate alındığında, söz konusu salgına maruz kalan ve sağlık hizmet sunucularına müracaat eden sigortalılara hastalık kapsamında provizyon alınması gerekmektedir" denilmiştir.

Yani herhangi bir çalışanı korona virüs pozitif olan bir işveren, bu çalışanı için SGK'nın yayınladığı bu genelgeye istinaden "hastalık" kapsamında işlem yapmalıdır.

Türkiye’deki Değerlendirmelerde ilerleyen zamanlarda değişiklik olabilir mi?

İş güvenliği sektörünün içerisinde yer alan bir kişi olarak şahsi görüşüm, genelgeler yasaların üzerinde değildir yani yayınlanmış olan bu genelge sadece hastanelerde ki Covid-19 vakalarına provizyon alınırken girilecek vaka tanımıyla ilgilidir. Yukarıda belirttiğim Sosyal Sigortalar kanunlarında tanımlanan İş Kazası ve Melek Hastalığı tanımlarının uçları oldukça açık olup yorum yapmaya elverişli olmakla beraber bu tür bir pandemi sürecinde yorumlamaya kalktığımızda her türlü sonucu çıkarabiliriz.

İş kazası bildirimi yaşanan olayın aktarılması, meslek hastalığı bildirimi ise tıbbi bir durum tespitidir. Yani Covid-19’ iş kazasımı veya meslek hastalığımı olarak değerlendirilebilmesi için idari aşamada müfettiş raporuyla ya da yargı aşamasında mahkeme kararıyla mümkün olur. Covid-19 sebebiyle bir işçi doğrudan SGK’ya iş kazası yardımı talebinde bulunursa; somut olayın şartlarına göre müfettiş incelemesi yapılır ve iş kazası sayılır/sayılmaz kararı verilir. Ya da mahkeme yoluyla iş kazasına hükmedilebilir. SGK’nın yayınlamış olduğu genelgesi bunun yolunu kapatmıyor, sadece daraltıyor. Yani dolaylı olarak, bu kadar yoğun vakanın yer aldığı bu süreçte bu konuyla ilgilenemeyeceğini, iş kazası talebiyle ayrıca başvuru yapılması gerektiğine işaret vermiş oluyor.

Nitekim İstanbul’da özel bir hastanede görevli bir doktorun Covid-19’a yakalanması sonucu vefatının ardından ailesi hastaneye maddi manevi tazminat davası açmış bulunmaktadır. Dava, Covid-19’un İş kazası sayılması talebiyle açılan ilk dava olma özelliğine sahip, bu davadan çıkacak olan karar İş Kazası sayılır/ sayılmaz bilemeyiz fakat emsal karar niteliğinde olacağı kesindir.

Covid-19’un İş Kazası veya Meslek hastalığı sayılabilmesi için açılan davalarla ile ilgili karar verilmesinin de oldukça güç olduğunu belirtmeliyim. Her hangi bir vaka da ilk sorulacak soru “Nerede, ne zaman ve ne şekilde bulaştı?” Kanıtlanamaz bir süreç. Müfettiş incelemeleri de bu konuda yeterli ve gerçekçi sonuçlar sunamaz. Ayrıca; kendisini iyi izole edebilen ile edemeyen arasındaki sorumluluk neden işverenin olsun? Bu süreç yönetilemez. Pandemiye dünya bir çözüm bulamaz iken işverenlerin çözüm bulmasını beklemek veya bulaşmayı önlemesini istemek dilek ve temenni olabilir.

Sonuç olarak; genelge yasaların üzerinde değil. Hukuki sürece giren konular için çıkabilecek yargı kararlarıyla her olasılık yaşanabilir. Pandemi bir meslek hastalığı olamaz. Mutlak bir mesleki hastalık olarak görülmek istenir ise de en ilgili olanlar sadece Sağlık Çalışanları olabilir ki şahsi fikrim haklarıdır. Bunun dışında kalanların iş kazası veya meslek hastalığı olarak tanımlanması konusunda bir sonucun ortaya çıkmasının çok zor olduğu kanaatindeyim.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Samet Çağlayan - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Medyabar Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Medyabar hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Medyabar editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Medyabar değil haberi geçen ajanstır.

20

Çağlar Külekci - Kaleme aldğnız konular gerek içinde bulundgumuz gerek karsımıza cıkabılecek kazalar ile ilgili okudukça daha bılınclı bireyler oldgmuza inanıyorum okuyorum o halde varım ?

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 07 Temmuz 01:32
18

Mert Kılınç - Tekniğin iyi ama kendini geliştirmen lazım samet abi

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 22 Haziran 11:00
17

Necdet Öz - Samet bey çok güzel açık açık belirtmişsin her konuyu sağolun, başarılarınızın devamını dilerim.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 23:44
15

Zahit Güler - Çok doyurucu bilgilendirme olmuş teşkkûr edriz kafalardaki soru işaretleri giderdiniz başarıların daim olsun.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 23:22
14

Osman - Samet beye yazısından dolayı teşekkürler.

Covid-19 meslek hastalığımı iş kazası mı yoksa hastalık mı diye arkadaşlar ile tartışmakta idik kendisi noktayı koydu bizi bilgilendirdi.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 19:13
13

Zeynep - Samet Bey konu ile alakalı gayet bilgilendirici bir makale olmuş.Yazılarınızın devamını diliyorum

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 19:10
12

Sinan Kutun - Sevgili kardesim iş kazasıyla ilgili yazın bilgi edinme amacıyla super olmuş ellerin dert gormesin mürekebin hic bitmesin .

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 18:21
11

Vergazıtroll - Samet Bey ne kadar çok trollün varmış

Yanıtla . 5Beğen . 7Beğenme 21 Haziran 16:27
16

Vatandaş - @Vergazıtroll 11 nolu yoruma cevabı: Aynı senin gibi :))

Yanıtla . 0Beğen . 2Beğenme 21 Haziran 23:32
10

Melih Aşık - Açıklayıcı ve doyurucu bir yazı olmuş. Kaleminize ve yüreğinize sağlık. Devamı gelir inşallah.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 15:55
09

Ali Onur Kahya - Çok güzel bir yazı olmuş bu bilgi için teşekkür ederiz.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 15:50
08

Müge Ti̇ryaki̇ - Çok güzel ve açıklayıcı bir yazı olmuş teşekkür ederiz Samet bey

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 15:46
07

Gamze Ersan - Samet bey teşekkür ederiz bizleri çok güzel aydınlattınız

Yanıtla . 2Beğen . 1Beğenme 21 Haziran 15:28
06

Melikoglu - Samet bey güzel bir yazı olmuş böyle araştırma ve yoruma açık konuları ele almanızı başarılı buldum tebrik ederim

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 15:08
05

Tuğba Tiryaki - Çok güzel bir yazı olmuş olayı iyi analiz edip olabilecekler ile ilgili görüşünüzü beğendim ?

Yanıtla . 3Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 14:18
04

Enes Karanfil - Detaylıca açıklanmaya çalışmış, fakat teoriden çok uygulama ne diyecek merak konusu. Emeğiniz için teşekkür ederiz

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 14:16
03

Sinem - Mantıklı ve düşündürücü bir yazı olmuş ellerinize sağlık

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 14:10
02

Danışman - Samet bey değerli bilgilendirmeniz için teşekkürler.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 13:40
01

İk Uzmanı - Samet bey bu konuda iş kazası mi değil mi diye tereddüt yaşıyorduk, paylaşıminiz için teşekkürler.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 21 Haziran 13:40


Anket Hendek İlçesinin havaya uçan 7 kişinin can verdiği 114 kişinin yaralandığı havai fişek fabrikası kaldırılsın mı?