Soba ve şofben zehirlenmelerine dikkat!

Güneybatıdan esen bir rüzgar olan "lodos" nedeniyle her yıl onlarca kişinin özellikle sobadan sızan karbonmonoksit gazı ile zehirlendiğine dikkat çeken Sakarya Halk Sağlığı Müdürü Dr. Aydın Erdoğan, kış aylarında, özellikle alçak basınçlı havalarda bilgisizlik, tedbirsizlik ve ihmal yüzünden soba, şofben, baca zehirlenmesi vakaları ile sıklıkla karşılaşıldığını ve onlarca insanın hayatını kaybettiğini söyledi.

Zehirlenmeye sebep olan karbonmonoksitin renksiz, tatsız, kokusuz, yanıcı zehirli bir gaz olduğunu dile getiren Erdoğan, gazın vücuda solunum yolu ile girdiğini ve doğrudan kana geçerek oksijen alımını engellemek suretiyle zehirlenme ve ölüme neden olduğunu söyledi. Erdoğan, karbonmonoksit gazının ısıtma ve ısınma amacıyla kullanılan her tür soba ve ocakta yanma sırasında oluştuğunu belirtti.

Karbonmonoksit zehirlenmelerinin sıklıkla; kapalı ve iyi havalandırılmayan ortamlarda, açık Ocaklar, bacası iyi çekmeyen soba, şofben ve bacasız gaz sobalarında yakıtın iyi yanmaması nedeni ile meydana geldiğini anlatan Erdoğan, "Karbonmonoksitle meydana gelen zehirlenmelerde kısa süre içerisinde tıbbi müdahale yapılmazsa, zehirlenmeler ölümle sonuçlanabilir" dedi.

Sakarya Halk Sağlığı Müdürü Dr. Aydın Erdoğan, karbonmonoksitten kaynaklanan zehirlenmeye karşı alınacak tedbirler ve dikkat edilmesi gereken hususları şöyle sıraladı:

"Vatandaşlarımızca özellikle kış aylarında internet ve televizyon gibi kitle iletişim araçları vasıtası ile düzenli olarak hava raporu izlenmeli ve özellikle lodosun beklendiği günlerde daha dikkatli olunmalıdır. Kreş, okul, halk eğitim merkezleri, gibi insanların toplu halde bulundukları yerlerde bu yerlerin idarecileri ve sorumluları, karbonmonoksit zehirlenmesine karşı dikkatli olmalı ve gerekli tedbirleri almalıdır. Muhtemel bir zehirlenme durumunda kişi yada kişiler olay mahallinden uzaklaştırılmalı, temiz havaya çıkarılmalı ve hemen acil sağlık hizmeti talebinde bulunulmalı, ambulans gelene kadar solunumu engelleyebilecek ağız ve burundaki kusmuk, balgam gibi maddelerin temizlenmeli ve hastanın battaniye ile sarılarak vücut ısısının korunması sağlanmalıdır. Karbonmonoksit zehirlenmesinin mutlaka hastanede tedavi edilmesi gerekir. Herhangi bir zehirlenme durumunda Sağlık Bakanlığı'nın 24 saat kesintisiz hizmet veren ve ücretsiz aranabilen '114 Zehir Danışma Merkezi' aranarak zehirlenmelerde yapılacak ilk yardım hakkında bilgi alınabilecektir."

UYULMASI GEREKEN KURALLAR

Erdoğan, karbonmonoksit zehirlenmesine karşı soba ve bacalarla ilgili olarak uyulması gereken kuralları da şöyle açıkladı:

"Kullanılan her türlü ısıtma cihazının kalite belgesine sahip olup olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine dikkat edilmeli. Kullanılan yakıtın standartlara uygunluğu kontrol edilmeli, izin belgesi olmayan satıcılardan kömür alınmamalı. Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralacağı, soba içinde düzensiz ısı dağılımı nedeniyle de baca çekişi zayıflayacağı için soba yakılırken aşırı doldurulmamasına dikkat edilmeli. Sönmekte olan sobaya asla tutuşması güç yakıtlar konulmamalı, yakıt yavaş yavaş ilave edilmeli, yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalı. İyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbonmonoksit zehirlenmesi riski artacağından soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalı. Özellikle alçak basınçlı lodoslu havalarda zehirlenme olaylarında artış görüldüğü için eğer bacalar standartlara uygun değilse alçak basınçlı havalarda soba yakılmamalı, yakılması zorunlu ise gece yatarken mutlaka tam olarak söndürülmeli. Soba borularının birbiriyle birleştirilmesinde hava ve baca gazı sızdırmazlığı sağlanmalı. Sobanın bulunduğu yer sürekli havalandırılmalı. Bacalar standartlara uygun ve yalıtımlı olmalı, düzenli olarak temizletilmeli. Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst noktasından bir metre daha yüksekte olması sağlanmalı ve baca şapkası mutlaka takılmalı. Binaların yangından korunması yönündeki mevzuat hükümlerine uyulmasına özen gösterilmelidir."

LODOSLU HAVALARDA NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Sakarya Halk Sağlığı Müdürü Dr. Aydın Erdoğan lodoslu hava süresince vatandaşların gerekmedikçe soba yakmamalarını istedi. Erdoğan, "Lodos esintisinin etkili olduğu süre boyunca gerekmedikçe soba yakılmamalıdır. Yanmakta olan soba yatmadan evvel mutlak surette söndürülmelidir. Bina yanlarında veya çatı saçak altlarında yürümemeye veya durmamaya özen gösterilmelidir. Kopan, sarkan ve yere düşen elektrik hatlarına ve kablolarına yaklaşmayınız ve bu gibi durumları 186 no'lu telefondan Elektrik Arıza Servisi'ne bildirilmelidir. Çökme veya yangın tehlikesinin bulunduğu durumlarda derhal 110 no'lu telefondan İtfaiye Servisi'ni aranmalıdır. Ortaya çıkabilecek acil sağlık sorunlarında derhal 112 no'lu telefondan Acil Yardım Servisi aranmalıdır. Doğalgaz Şebekesi ile ilgili ortaya çıkabilecek sorunlarda 187 no'lu telefondan Doğalgaz Arıza Servisi aranmalıdır" diyerek vatandaşları bilgilendirdi.

ŞOFBEN ZEHİRLENMELERİ

Karbonmonoksit gazı zehirlenmelerinin yanısıra şofben zehirlenmelerinin de sıklıkla yaşandığını hatırlatan Erdoğan, şofben kullanımında dikkat edilecek hususları da şu şekilde açıkladı:

"Alınan cihazın kalite belgesi ve garantilerine dikkat edilmeli. Yanma için gerekli olan havayı iç ortamdan değil de doğrudan dışarıdan alan ve yanma sonucu oluşan gazın doğrudan dışarıya atmasına imkan sağlayan hermetik şofben yada hermetik kombi tercih edilmelidir. Şofben veya kombi mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan (bina aydınlığına v.b. bağlı) şofben asla çalıştırılmamalı. Şofbenin monte edileceği mekan yeterli büyüklükte olmalı, şofben mümkünse banyo yerine balkona veya başka bir havadar mekana takılmalı, şofbenin montajı mutlaka yetkili servis tarafından yapılmalı. Şofben zehirlenmeleri genellikle gaz kaçaklarından değil, yeterli havalandırma yapılmayan yerlerde yetersiz hava ve yetersiz yanma sonucunda oksijen oranının düşmesi ve karbonmonoksit oranının yükselmesiyle gerçekleştiği için şofbenin kullanıldığı yere sürekli temiz hava girmesi sağlanmalı. Bacalar yatak odalarından, merdiven sahanlığından, bina girişlerinden, havalandırma boşluklarından, çatı arasından, banyo ve tuvaletten geçirilmemeli. Konutlarda gaz kaçaklarına karşı uygun yerde detektör bulundurulmalı. Şofbende gaz kaçağı hissedildiğinde: öncelikle gaz vanası ve tüp dedantörü kapatılmalı, elektrik düğmeleri açılmamalı, kibrit - çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkartabilecek hiçbir işlem yapılmamalı, pencereler karşılıklı açılarak ortam havalandırılmalı, hızla gaz şirketi yetkilisi veya şofben servisi aranmalıdır."

- Medyabar, Güncel bölümünde yayınlandı
https://medyabar.com/haber/2779590/soba-ve-sofben-zehirlenmelerine-dikkat