"Her an büyük deprem olma ihtimali var!"

TBMM Deprem Araştırma Komisyonu Başkanı Uncuoğlu, Meclis'te düzenlediği basın toplantısında, Depreme Karşı Alınabilecek Önlemlerin ve Depremlerin Zararlarının En Aza İndirilmesi için Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu olarak hazırladıkları raporu, üye milletvekillerine sunduklarını, gelecek hafta da TBMM Başkanı Mustafa Şentop'a sunacaklarını bildirdi.

Raporun içeriğine ilişkin bilgi veren Uncuoğlu, Türkiye'de 1900- 2020'de kayıtlara geçen, can kaybına veya hasara neden olan 250 civarında büyük deprem meydana geldiğini, bu depremlerde 87 bin 811 kişi hayatını kaybettiğini söyledi.

Recep Uncuoğlu, komisyon raporunun benzer acıların yaşanmaması adına alınacak önlemlere önemli katkılar sağlamasına ilişkin temennisini dile getirerek, "AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı verilerine göre 2020 yılında, bir önceki yıla göre yüzde 44 artışla toplam 33 bin 821 deprem meydana gelmiştir. Ülkemizde her an önemli bir deprem olma ihtimali oldukça yüksektir. Bilinen bu gerçekler, ülkemiz için deprem risklerinin azaltılmasına yönelik gerekli tedbirlerin bir an önce alınmasını zaruri kılmaktadır." diye konuştu.

Bütünleşik afet yönetimi sistemi içerisinde yer alan risk azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme süreçlerine ilişkin çalışmaların planlanması ve faaliyete geçmesinin, Türkiye'nin kurumsal yapılanması içerisinde yer alan bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve vatandaşların iş birliği içinde çalışmasıyla mümkün olabileceğine işaret eden Uncuoğlu, yerleşim yerinin ekonomik, sosyal, altyapı ve çevresel ihtiyaçları ile kapasitesi hakkında yerinden bilgi edinme imkanına sahip olduğu için yerel yönetimlerin deprem başta olmak üzere afetlerin yönetiminde öncü rol oynadıklarına dikkati çekti.

Komisyon Başkanı Uncuoğlu, raporda Mevcut Yapı Stoku ve Depreme Dayanıklı Yapı Üretimi" başlığı altında yapı stoku ve hasar görebilirliklerinin değerlendirildiğini; Türkiye'deki mevcut binaların yüzde 16'sının 1970'li, yüzde 22'sinin 1980'li, yüzde 24'ünün 1990'lı yıllarda, yaklaşık yüzde 21'inin ise 2000 yılı sonrasında inşa edildiğini kaydetti. Uncuoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hasar görebilirliği yüksek olan 2000 yılı öncesi binalar, yapı stokunun yaklaşık yüzde 80'ini teşkil etmektedir. Ülkemizde hasar görebilirliği yüksek olduğu değerlendirilen 6,7 milyon bağımsız bölümün 20 yıl içerisinde dönüştürülmesi hedeflenmektedir. Türkiye genelinde 213 bin 533 riskli yapı tespit edilmiş, bunların yüzde 87'sini teşkil eden 186 bin 275 binanın yıkımı gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda 2 bin 97 riskli binanın tespiti idarece resen yapılmış olup, bu yapılardan 1211'inin yıkımı gerçekleştirilmiştir. Binaların iyileştirilmesi ve dönüşümü kapsamında, 2002 yılından sonra ortaya konulan acil eylem planları doğrultusunda TOKİ tarafından yaklaşık 1 milyon konut yapılmıştır. Konut projelerinin yanı sıra okul, hastane, stadyum, millet bahçesi gibi projeler de hayata geçirilmiştir. Kentsel dönüşüm projeleri kapsamında, yaklaşık 100 bin kentsel dönüşüm konutunun teslimi yapılmış ve 57 bin konutun üretimi, 88 bin konutun projelendirme çalışması ise devam etmektedir."

Komisyon Başkanı Recep Uncuoğlu, 2006-2025 dönemini kapsayan İSMEP projesine 2020 yılı sonu itibarıyla Dünya Bankası, Avrupa Yatırım Bankası, Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası ve Alman Kalkınma Bankası gibi kuruluşlardan 2,028 milyar avro dış kredi sağlandığını, 1999 öncesinde inşa edilen 1589 kamu yapısının 1201'inin güçlendirildiğini veya yeniden inşa edildiğini; sağlam olan veya diğer kuruluşlar tarafından tamamlanan 127 bina ile birlikte İstanbul'da toplam 1384 kamu binasının depreme karşı güvenli hale getirildiğini anlattı.

Türkiye'deki yaklaşık 28,6 milyon konutun 6,7 milyonunun depreme karşı güvensiz olduğunun tahmin edildiğine dikkati çeken Uncuoğlu, "Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğünün komisyonumuza yaptığı sunumda, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespitine konu edilen yapıların yüzde 92'sinin 1997 yılı öncesi, yüzde 8'inin ise 1997-2007 yılları arasında yapıldığı görülmektedir. Bu sonuç 1997 yılı öncesi inşa edilen yapıların risk değerlendirilmesinin ivedilikle tamamlanmasının ne kadar önemli olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında 1 milyon 421 bin 340 konut ve iş yerinin dönüşüm çalışmaları başlatılmış olup, 682 bin 550 konut ve iş yerinin yıkımı tamamlanmıştır." dedi.

Raporda finansmana ilişkin çalışmalara da yer verildiğini anlatan Uncuoğlu, 2010-2020 yılları arasında deprem başta olmak üzere afetlerden zarar gören yapıların güçlendirilmesi veya yeniden yapılması, afet ve acil durum ihtiyaçlarının karşılanması ve zarar gören altyapıların iyileştirilmesi amacıyla genel bütçeden yaklaşık 12,3 milyar lira ödenek tahsis edildiğini bildirdi.

Uncuoğlu, "AFAD tarafından 2010 yılından bu yana depremlerde yıkılan veya oturulamayacak derecede hasar gören binaların yeniden yapılması, güçlendirilmesi ve evini yapana yardım edilmesi gibi deprem konutlarının yapılmasına yönelik çalışmalar için yaklaşık 6,9 milyar lira kaynak kullanılmış; afet ve acil durumlar için yapılan faaliyetlere yaklaşık 3,2 milyar lira harcanmış ve afetler sebebiyle zarar gören altyapıların iyileştirilmesi için mahalli idarelere yaklaşık 2,2 milyar lira kaynak aktarılmıştır. 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile AFAD’ın afet ve acil durum faaliyetlerini yürütebilmesi için 2 milyar 85 milyon 860 bin lira ödenek tefrik edilmiştir." bilgilerini paylaştı.

Recep Uncuoğlu, çalışmalarına verdiği destek için TBMM Başkanı Mustafa Şentop'a, komisyonun kurulmasına vesile olan milletvekilleri ile çalışmalara katkı sağlayanlara teşekkür etti.

- Medyabar, Güncel bölümünde yayınlandı
https://medyabar.com/haber/7361405/her-an-buyuk-deprem-olma-ihtimali-var